Trong bài Tất tần tật những gì cần biết về lương Gross và lương Net mình có nói việc phát hiện ra bảo hiểm xã hội và những quyền lợi của bảo hiểm xã hội là giống như một khoản để dành không ngờ đến. Trong bài viết này mình sẽ trình bày thật dễ hiểu và cụ thể những lợi ích của bảo hiểm xã hội (BHXH) cũng như các bước để nhận bảo hiểm xã hội.
1. Trước tiên bảo hiểm xã hội gồm những gì?
(Lưu ý, bảo hiểm xã hội mà mình đề cập trong bài này là bảo hiểm xã hội bắt buộc, là những khoản có quy định trong hợp đồng lao động)
Trong bảo hiểm xã hội gồm có:
- Ốm đau
- Thai sản
- Tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
- Hưu trí
- Tử tuất
Bảo hiểm bắt buộc này được đóng và quy định trong hợp đồng lao động của bạn. Đó là lý do mà trong bài lương Gross và lương Net mình khuyến khích mọi người chọn lương Gross vì đảm bảo được quyền lợi của mình. Để dễ hình dung, dưới đây là bản tỷ lệ trích bảo hiểm xã hội bắt buộc.
| Đối tượng | Tỷ lệ trích các loại bảo hiểm bắt buộc | |||||
| BHXH | BHYT | BHTN | Tổng Cộng | |||
| Hưu trí và tử tuất | Ốm đau & Thai sản | TNLĐ & Bệnh nghề nghiệp | ||||
| Người lao động | 8% | 0% | 0% | 1,5% | 1% | 10,5% |
| Người sử dụng | 14% | 3% | 0,5% | 3% | 1% | 21,5% |
| Tổng cộng | 32% | |||||
Như vậy trong bảo hiểm xã hội, công ty sẽ phải trả nhiều hơn cho khoản bảo hiểm của bạn nếu bạn có hợp đồng lao động và đóng thuế theo lương Gross.
- Bảo hiểm y tế thì không cần phải nói thêm
- Bảo hiểm Thất nghiệp thì đã được đề cập trong bài trước
- Bảo hiểm Thai sản là quyền lợi cho các bạn nữ nếu bạn nghỉ thai sản sẽ được nhận 6 tháng tiền lương thai sản.
- Trợ cấp hưu trí sẽ nhận được tiền hưu trí khi về hưu bằng 45% số tiền lương đóng bảo hiểm. Nếu bạn không nhận BHXH 1 lần (được đề cập bên dưới) thì sau khi về hưu bạn sẽ nhận được khoản tiền trên đều đặn mỗi tháng kèm với BHYT.
- Tiền ốm đau cũng được trợ cấp, khi bạn bị đau ốm và nghỉ năm viện, bạn sẽ nhận được 75% lương của mình trước khi nghỉ ốm. Tức là nếu bạn bị sốt siêu vi 1 tuần, công ty không trả lương cho bạn 5 ngày làm việc đó, bạn có thể lấy BHXH cho 5 ngày đó, số tiêng bằng 75% lương đóng BHXH (lương Gross)
Ngoài những khoản trên thì bạn sẽ có một khoản thu nhập lớn từ việc nhận BHXH 1 lần.
Bạn có thể tưởng tượng BHXH như một khoản tiết kiệm mà bạn chỉ đóng 10% còn công ty đóng 20% vào một cái rổ lớn. Sau thời gian đi làm, bạn mệt mỏi không muốn đi làm nữa và quyết định rút tiền ra khỏi cái rổ đó, thì số tiền bạn rút ra được tính theo số lương 100% tức lương Gross của bạn.
2. Vậy số tiền bạn được nhận là bao nhiêu?
Trước hết ta có công thức tính BHXH 1 lần:
Mức hưởng = (1,5 x Mbqtl x thời gian tham gia BHXH trước năm 2014) + (2 x Mbqtl x thời gian tham gia BHXH từ năm 2014)
Công thức tính mức bình quân lương:
Mình ví dụ, bản thân mình hiện tại đi làm được 5 năm, và mình đi làm có ký hợp đồng lao động, được công ty trả full lương. Tới lúc này (năm 2020) mình quyết định rút BHXH một lần. Thì mình sẽ nhận được bao nhiêu tiền
Giả sử lương mình cố định không đổi trong 2 năm đầu (2016 – 2018) là 10 triệu, từ 2019 – 2020 là 15 triệu
Mbqtl = (10 triệu * 12 * 1.1 (mức điều chỉnh năm 2016) + 10 triệu * 12 * 1.06 (mức điều chỉnh năm 2017) + 10 triệu * 12 * 1.03 (mức điều chỉnh năm 2018) +15 triệu * 12 * 1 (mức điều chỉnh năm 2019) + 15 triệu * 12 * 1 (mức điều chỉnh năm 2020))/ (12+12+12+12+12) = 10 triệu 317K
Số tiền nhận bảo hiểm 1 lần nếu nhận vào năm 2020:
BHXH 1 lần = 2×10 triệu 317K X 5 = 103 triệu 170K
103 triệu là một số tiền khá lớn từ nguồn thu không ngờ phải không? Nó giống như bỏ tiền vào ngân hàng một khoản tiền rất nhỏ mỗi tháng (10% lương) nhưng khoản thu lại của bạn lại đủ vốn cho bạn có những kế hoạch hoặc trang trải cuộc sống trong nhiều tháng.
3. Vậy điều kiện hưởng bảo hiểm 1 lần là gì? Khi nào thì có thể hưởng bảo hiểm 1 lần?
Theo luật thì chỉ cần bạn chưa đến tuổi nghỉ hưu, và đóng bảo hiểm xã hội chưa đủ 20 năm tức đi làm đóng lương hợp đồng chưa tới 20 năm và ngưng đóng BHXH trong vòng 1 năm (ký hợp đồng dịch vụ, ở nhà lấy chồng không đi làm, tự do tài chính sớm không đi làm nữa) thì có thể tất toán nhận BHXH 1 lần.
Ngoài ra nếu bạn tính ra nước ngoài định cư hoặc mắc bệnh hiểm nghèo đều đủ điều kiện để hưởng BHXH 1 lần.
Hy vọng bài viết trên giúp bạn hiểu rõ hơn về BHXH cũng như tầm quan trọng của lương Gross, quyền lợi của người lao động nhiều như thế nào, chỉ là do mình không nắm rõ hết.
Nếu bạn còn có thông tin nào muốn bổ sung thêm về BHXH chia sẻ với mình ở comment bên dưới nhé!
Love!
